Dat is werken bij Sevagram voor Marlène Damoiseaux

Vrijwilliger

Met aandacht en nabijheid betekenis geven aan iemands laatste fase

Wanneer je het hospice binnenloopt, merk je meteen dat dit geen gewone zorgplek is. Het is een huis waar rust, warmte en aandacht vanzelfsprekend zijn. Voor Marlène Damoiseaux (76) is dat precies de reden dat ze zich hier al elf jaar als vrijwilliger inzet. Na jarenlang in de zorg te hebben gewerkt, wilde ze graag iets blijven betekenen voor mensen, maar op een andere manier. Twee ochtenden per week is ze te vinden in de Geerlingshospice in Valkenburg. Niet om medische zorg te verlenen, maar om er te zijn voor de gasten, hun naasten en het team. “Het zit gewoon in mijn hart om iets voor anderen te betekenen,” vertelt ze. “Juist in deze fase van het leven kan een beetje aandacht ongelooflijk veel betekenen.”

Een huis waar mensen zich welkom voelen

Voor Marlène begint haar vrijwilligerswerk met een warm welkom aan de deur. “Veel mensen stappen hier voor het eerst binnen met een brok in hun keel,” vertelt ze. “Dan is het fijn als iemand ze rustig ontvangt en even wegwijs maakt.” Ze zet koffie, maakt een praatje of loopt even mee naar een kamer. “Soms hebben mensen alleen een beetje aandacht nodig om zich op hun gemak te voelen.” Die huiselijke sfeer vindt ze essentieel. “Een hospice is geen ziekenhuis. Het is een plek waar mensen zich zo comfortabel mogelijk moeten voelen.” Daarom zorgt ze voor kleine dingen die het verschil maken. “Ik maak ontbijt of lunch, schik bloemen en zorg dat het er gezellig uitziet. Soms bak ik ook iets. Dan zit een gast al te wachten tot de cake is afgekoeld, zodat hij of zij een stukje kan proeven.”

Marlène haalt vooral voldoening uit de kleine momenten in haar vrijwilligerswerk. “Soms vragen gasten ook naar iets wat je eerder hebt gemaakt voor de maaltijd. En dan hoor je: ‘Als Marlène er is, zou ik graag dit of dat willen.’ Dat maakt het heel persoonlijk en het daagt me uit om steeds weer iets nieuws te bedenken.” Juist die momenten laten haar inzien waarom ze dit vrijwilligerswerk zo graag doet. “Je merkt dat gasten waarderen wat je doet. Soms alleen met een glimlach of doordat iemand even je hand pakt. Of ze zeggen: ‘Wanneer ben je er weer?’ Of: ‘Fijn dat je er bent.’”

“Je geeft je tijd en aandacht aan de gasten, maar krijgt er ook zoveel voor terug.”

Dat is werken bij Sevagram voor Marlène Damoiseaux - werken bij Sevagram

Nabij zijn op momenten die ertoe doen

Het werk in een hospice vraagt vooral om aandacht en aanvoelen wat iemand nodig heeft. “Soms is dat een gesprek, soms juist stilte,” zegt Marlène. “Je leert snel merken wanneer iemand behoefte heeft aan gezelschap of wanneer je beter even afstand kunt houden.” Af en toe maakt ze bijzondere momenten mee die haar bijblijven. Zoals bij een gast die onrustig was door hevige pijnscheuten. “Ik ben naast haar gaan zitten en heb met haar gepraat en wat voorgelezen,” vertelt ze. Langzaam werd ze rustiger. “Ze zag in mij haar vriendin en voelde zich daardoor op haar gemak. Ze kon me echt omhelzen. Dat was heel bijzonder.” Toen haar vriendin later op bezoek kwam, zag Marlène pas hoe groot de gelijkenis was. “Ik vertelde haar wat er was gebeurd en zij vond het fijn dat ik haar een beetje had vertegenwoordigd.” Juist die nabijheid maakt het vrijwilligerswerk zo bijzonder. “Je hoeft geen grote dingen te doen. Alleen aanwezig zijn kan al enorm veel betekenen.”

De laatste wensen van gasten mogelijk maken

Vrijwilligers spelen ook een rol in het vervullen van kleine wensen van gasten. Marlène herinnert zich een gast die nog één keer naar een terras in Valkenburg wilde. “Hij zei: ‘Ik zou zo graag nog één keer buiten willen zitten en mensen kijken.’” Marlène ging met hem op pad. “We hebben op een terrasje gezeten en zelfs nog even bij een kledingwinkel gekeken. Het was zo’n gewone middag, maar voor hem was het heel bijzonder.” Een week later overleed de gast. “Dat moment samen blijft me altijd bij,” zegt Marlène. “Het laat zien hoe waardevol het kan zijn om iemand nog een mooie herinnering te geven.” Ook humor heeft een plek in deze fase van het leven. “Ik herinner me een vrouw die euthanasie had gepland. Ik vertelde haar dat ik het fijn vond om haar te leren kennen en te verzorgen. Toen ze afscheid nam van haar familie zei ze lachend: ‘Ik ga boven reclame maken voor jullie.’ Dat brak de spanning. Iedereen moest even lachen.”

Vrijwilligerswerk dat ook veel teruggeeft

Hoewel het werk soms intens kan zijn, ervaart Marlène het vooral als verrijkend. “Je maakt hier veel mee, maar je leert ook om dingen los te laten,” zegt ze. “Ik neem emoties niet mee naar huis. Dat hoort bij de ervaring die ik in de zorg heb opgebouwd.” Volgens haar draait het vrijwilligerswerk vooral om menselijkheid. “Je bent er voor iemand in een kwetsbare periode. Je biedt rust, aandacht en soms gewoon een luisterend oor.” Tegelijkertijd krijgt ze er zelf veel voor terug. “De dankbaarheid van naasten, een glimlach van een gast, een mooi gesprek. Dat zijn momenten die je raken.” Voor Marlène staat één ding vast: zolang haar gezondheid het toelaat, blijft ze zich inzetten. “Dit werk geeft me energie. Het voelt goed om hier onderdeel van te zijn.”

“Soms hoef je alleen maar naast iemand te zitten om iets te betekenen.”

Aandacht die het verschil maakt

Voor mensen die twijfelen over vrijwilligerswerk in een hospice heeft Marlène een duidelijke boodschap. “Veel mensen denken dat het zwaar of somber is,” zegt ze. “Maar dat beeld klopt niet. Natuurlijk is er verdriet, maar er is ook warmte, verbondenheid en zelfs humor.” Volgens Marlène draait het in het hospice vooral om oprechte aandacht. “Als je vooral de mens ziet en niet het ziektebeeld, dan voel je je al snel thuis bij dit vrijwilligerswerk.” Voor haar zit de kracht van dit werk juist in de kleine dingen. “Je hoeft geen zorgopleiding te hebben. Als je een warm hart hebt en graag iets voor mensen wilt betekenen, kun je hier al ontzettend veel doen.” Ze glimlacht. “Soms is een kop koffie, een wandeling of een goed gesprek genoeg om iemands dag mooier te maken. En dat is precies waarom dit vrijwilligerswerk zo bijzonder is.”

Ook vrijwilliger worden bij een hospice van Sevagram?

Als vrijwilliger in het hospice ben je er voor mensen in een bijzondere fase van hun leven. Met aandacht, een luisterend oor en kleine gebaren help je mee om een warme, huiselijke omgeving te creëren voor gasten en hun naasten. Je verwelkomt mensen, maakt een praatje, drinkt samen een kop koffie, helpt bij een activiteit of maakt een wandeling met een gast.

Je werkt samen met een betrokken team van zorgprofessionals en andere vrijwilligers. Je hebt geen zorgopleiding nodig. Je krijgt begeleiding van het team en de ruimte om het vrijwilligerswerk vorm te geven op een manier die bij jou past. Tegelijk krijg je er zelf ook veel voor terug: bijzondere gesprekken en mooie momenten met gasten, families en naasten.